توسط : پژوهشگر و تحلیلگر فضای مجازی و فناوری ارتباطات اظهار کرد: پس از روزهای سخت نبرد و محدودیتهای ناگزیر، طرح «اینترنت پرو» در دوران آتشبس به عنوان راهکاری برای اتصال مجدد به شبکه جهانی ارائه شده است و با نگاهی واقعبینانه، ابعاد، مزایا و شایعات پیرامون این دسترسیِ جدید و مدیریتشده را واکاوی میکنیم.
محمد عاشری در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار گروه فناوری شبکه خبری تحلیلی”تیتریک”؛ گفت: بیایید با هم صادق باشیم؛ هیچکس از قطعی اینترنت خوشحال نیست. برای همه ما که زندگی، کار، ارتباطات و حتی سرگرمیهایمان با تار و پود دنیای دیجیتال گره خورده است، روزهای گذشته روزهای سخت و پرالتهابی بود. قطع شدن دسترسی به شبکه جهانی، مثل قطع شدن شریان اکسیژن برای کسبوکارها و جریان عادی زندگی بود. اما به عنوان کسی که سالهاست تحولات زیرساختی و امنیتی فضای مجازی را رصد میکند، میخواهم برای لحظاتی از زاویهای دیگر به این ماجرا نگاه کنیم؛ زاویهای که شاید در هیاهوی اخبار کمتر به آن پرداخته شد.
پژوهشگر و تحلیلگر فضای مجازی و فناوری ارتباطات اظهار کرد: در اوج تقابل ما با دشمنانی نظیر آمریکا و اسرائیل، جنگ تنها در آسمان و مرزهای فیزیکی جریان نداشت. یک طوفان سهمگین سایبری در راه بود که مستقیماً زیرساختهای حیاتی ما، از سیستمهای بانکی و توزیع برق گرفته تا شبکههای حملونقل و بهداشت را هدف گرفته بود. در آن شرایط بحرانی، محدود کردن دسترسی به اینترنت بینالملل، یک انتخاب دلخواه نبود؛ بلکه یک واکنش دفاعیِ کاملاً ناگزیر بود. درست شبیه به زمانی که در هنگام یک طوفان شدید، مجبور میشویم درها و پنجرههای خانه را موقتاً ببندیم تا اعضای خانواده و وسایل خانه از آسیب در امان بمانند. این تصمیم تلخ گرفته شد تا از فروپاشی اقتصادی و امنیتیِ «خانه دیجیتال» ما در برابر پیشرفتهترین سلاحهای سایبری جهان جلوگیری شود و در کنار آن، از پمپاژ بیوقفه اضطراب و شایعات مخرب به روان جامعه جلوگیری به عمل آید.
طلوع «اینترنت پرو»؛ تنفس در هوای آتشبس
وی افزود: خوشبختانه با عبور از آن پیک بحران و ورود به دوران آتشبس، شرایط تغییر کرده است. جامعه و اقتصادِ خسته از محدودیتها، نیازمند بازیابی و اتصال مجدد به جهان است. در این نقطه است که طرحی به نام «اینترنت پرو» متولد میشود. این طرح در واقع یک پل ارتباطی هوشمند است که سعی دارد بین دو نیاز اساسی یعنی «حفظ امنیت ملی» و «توسعه اقتصاد دیجیتال»، تعادل ایجاد کند.
چرا احراز هویت؟ چرا هزینهی متفاوت؟
عاشری گفت: احتمالاً مهمترین سوالی که برای کاربران پیش میآید، دلیل الزام به احراز هویت دقیق و بالاتر بودن هزینه این سرویس است. از منظر معماری شبکه، ما هنوز در وضعیت صلح کامل و پایدار قرار نداریم. احراز هویت به معنای ایجاد یک «محیط شفاف و امن» است. وقتی کاربران با هویت مشخص وارد شبکه میشوند، راه برای ورود رباتهای مخرب، هکرهای سازمانیافته خارجی و بدافزارهای پنهان بسته میشود. این کار صرفاً برای محافظت از سلامت کل شبکه است تا در صورت بروز هرگونه حمله سایبری، نهادهای امنیتی بتوانند به سرعت مبدأ آن را شناسایی و خنثی کنند.
از سوی دیگر، افزایش موقت هزینهها، در این مقطع بیشتر کارکردی شبیه به مدیریت ترافیک دارد. با توجه به راهاندازی درگاههای جدید و فیلترهای امنیتی پیشرفته برای دفع حملات احتمالی، ظرفیت پردازش شبکه محدود است. این تفاوت هزینه باعث میشود تا پهنای باند موجود، در این روزهای حساس، بیشتر به سمت کسبوکارها، پژوهشگران و کسانی هدایت شود که نیاز حیاتیتری به ارتباطات بینالمللی دارند، تا زمانی که زیرساختها به پایداری کامل برسند.
عبور از شایعات؛ آیا حریم خصوصی در خطر است؟
محمد عاشری ادامه داد: در فضای ملتهب پس از بحران، بازار شایعات همیشه داغ است. یکی از پررنگترین شایعات این است که اینترنت پرو ابزاری برای رصد ریزِ مکالمات و پیامهای شخصی شهروندان است. به عنوان یک کارشناس، با قاطعیت میگویم که چنین چیزی نه از نظر فنی برای میلیونها کاربر منطقی و امکانپذیر است و نه در دستور کار کلان قرار دارد. دغدغه اصلی سیستم در این سطح، «امنیت کلان سایبری» و جلوگیری از نفوذ بیگانگان به تاسیسات حیاتی است، نه سرک کشیدن در حریم خصوصی افراد.
اتفاقاً باید به نیمه پر لیوان نگاه کرد؛ اینترنت پرو در همین مدت کوتاه توانسته است جان دوبارهای به استارتاپها ببخشد، ارتباط نخبگان و دانشجویان ما را با پایگاههای علمی جهان برقرار کند و چرخه اقتصاد دیجیتال را از توقف کامل نجات دهد.
شنیدن صدای منتقدان و درک دغدغهها
قطعا این طرح بینقص نیست و منتقدان دلسوزی دارد. برخی به درستی اشاره میکنند که هزینههای بالاتر ممکن است فشار مضاعفی بر دوش برخی خانوادهها بگذارد. این یک نقد کاملاً وارد و قابل درک است. هیچکس منکر این نیست که ایده آلترین حالت، اینترنتی ارزان، سریع و در دسترس برای همه است. اما باید بپذیریم که ما در حال مدیریت یک دورانِ گذار هستیم.
اینترنت پرو یک «مسکن فوری» و یک راهکار نجاتبخش در میانه یک بحران است و امید میرود با پایدارتر شدن شرایط امنیتی کشور و رفع کامل تهدیدات، هزینهها و شرایط دسترسی نیز برای عموم مردم تسهیل شود.
پیشبینی آینده؛ پایان کابوسِ قطعیهای سراسری
پژوهشگر و تحلیلگر فضای مجازی و فناوری ارتباطات اضافه کرد: در نهایت، به عنوان یک تحلیلگر تکنولوژی، اگر بخواهم از دل این روزهای سخت یک خبر خوب و امیدبخش به شما بدهم، این است: معماری اینترنت پرو به ما نشان میدهد که کشور در حال گذار از روشهای سنتی به سمت «مدیریت هوشمند شبکه» است.
عاشری درپایان گفت: حدس و تحلیل من این است که با توسعه این زیرساختهای جدید و هوشمندسازیِ درگاهها، ما رفته رفته با پدیده «قطعی سراسری و کورِ اینترنت» خداحافظی خواهیم کرد.
این یعنی در آینده، حتی اگر با بحران یا تهدید خارجی جدیدی مواجه شویم، سیستم به قدری هوشمند و منعطف طراحی شده است که دیگر نیازی به پایین کشیدن کل کرکرههای مجازی کشور نخواهد بود. شریانهای ارتباطی امن باقی میمانند، کسبوکارها به کار خود ادامه میدهند و مردم میتوانند در نهایتِ امنیت روانی و سایبری، به زندگی دیجیتال خود بپردازند. اینترنت پرو، گام اول به سوی یک شبکه تابآور، امن و هوشمند برای فردای ایران است.
انتهای خبر/
