توسط : طرح کالابرگ الکترونیک که در دولت چهاردهم با هدف حمایت مستقیم از معیشت خانوارها و تقویت قدرت خرید اقشار کمدرآمد اجرا میشود، این روزها با چالشهای جدی از جمله تورم فزاینده و محدودیت منابع بودجهای مواجه است. کارشناسان اقتصادی معتقدند که موفقیت این سیاست تنها به میزان اعتبار پرداختی وابسته نیست و عوامل دیگری مانند کنترل تورم، تأمین منابع پایدار و هدفمندی دقیق حمایتها در اثرگذاری آن نقش تعیینکنندهای دارند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، ارزیابی عملکرد کالابرگ نشان میدهد که این طرح توانسته بخشی از حمایت دولت را بهصورت مستقیم به سبد مصرفی خانوارها منتقل کند، اما حفظ اثرگذاری آن در بلندمدت نیازمند توجه به عواملی فراتر از میزان اعتبار تخصیصیافته است. پرسش اصلی این است که آیا این سیاست توانسته فشار معیشتی را کاهش دهد یا رشد قیمتها اثر آن را خنثی کرده است؟
اثر تورم بر ارزش واقعی کالابرگ
حسین درودیان، کارشناس اقتصادی، معتقد است که سنجش اثرگذاری کالابرگ بدون در نظر گرفتن تحولات بزرگ اقتصادی و سیاسی دشوار است. به گفته وی، برای ارزیابی دقیق باید به دادههای دوره پیش از جنگ مراجعه کرد، اما شاخصهایی مانند ضریب جینی نشان میدهد که وضعیت دهکهای پایین با اجرای این طرح بهبود یافته است.
شاهین شایانآرانی، کارشناس اقتصادی دیگر، کالابرگ را نوعی سوبسید به سبد مصرفی خانوار میداند و تأکید میکند که اگر تورم مهار نشود، ارزش واقعی این حمایت به سرعت کاهش مییابد. وی هشدار میدهد که در شرایط تورم ۶۰ درصدی، مبلغ یک میلیون تومان در طول سال بخش قابلتوجهی از ارزش خود را از دست میدهد و تنها راه حفظ کارایی طرح، افزایش مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم است.
چالش تأمین منابع پایدار
یکی از مهمترین مسائل در اجرای کالابرگ، نحوه تأمین مالی آن است. درودیان معتقد است که مشکل اصلی دولت کمبود منابع برای تقویت حمایتهای معیشتی است و کاهش فروش نفت و محدودیتهای اقتصادی، توان دولت را برای گسترش این حمایتها محدود کرده است.
شایانآرانی نیز دو شرط اساسی برای موفقیت کالابرگ مطرح میکند: نخست اینکه منابع آن از طریق چاپ پول تأمین نشود و دوم اینکه منبع درآمدی پایداری برای آن تعریف شود. وی هشدار میدهد که تأمین مالی تورمزا، یک چرخه معیوب ایجاد میکند که در آن خودِ تورم، اثر حمایتی کالابرگ را خنثی میکند.
حمایت مقطعی یا راهکار پایدار؟
مجید گودرزی، کارشناس اقتصادی، با نقدی گستردهتر بر سیاستهای حمایتی، معتقد است که کالابرگ به تنهایی ابزار مقابله با تورم را ندارد و ثابت ماندن مبلغ حمایت در شرایط تورمی، آن را به رقمی کماثر تبدیل میکند. به گفته وی، یارانههای یکمیلیونی نیز عملاً مشکل معیشت را حل نمیکند و بیشتر شبیه یک مسکن موقت است.
آلبرت بغزیان، استاد دانشگاه، بر ضرورت استمرار حمایت از دهکهای پایین تأکید دارد، اما معتقد است که این حمایت نباید صرفاً به کالابرگ محدود شود و دولت باید همزمان بر بازار، قیمتگذاری و عملکرد بنگاهها نظارت کند تا افزایش قیمتها بیش از عوامل واقعی نباشد.
ضرورت اصلاح نظام دهکبندی
یکی از چالشهای اساسی کالابرگ، شناسایی دقیق جامعه هدف است. درودیان نظام دهکبندی فعلی را ناقص میداند و معتقد است که پایگاههای اطلاعاتی نیازمند بهروزرسانی سریعتر هستند. به گفته وی، اگر وضعیت اقتصادی خانوار تغییر کند اما این تغییر در پایگاه داده منعکس نشود، منابع حمایتی ممکن است به دست نیازمندان واقعی نرسد.
جمعبندی
برآیند دیدگاه کارشناسان نشان میدهد که کالابرگ میتواند ابزاری مؤثر برای حمایت از معیشت باشد، اما به شرطی که تورم کنترل شود، منابع مالی پایدار تأمین گردد، نظام دهکبندی اصلاح شود و این طرح در کنار سایر اصلاحات اقتصادی مانند افزایش قدرت خرید دستمزدها و کاهش هزینههای اساسی زندگی اجرا شود. در غیر این صورت، کالابرگ به یک حمایت مقطعی و کماثر تبدیل خواهد شد که نمیتواند بار سنگین کاهش قدرت خرید خانوار را به دوش بکشد.
منبع خبر: خبرگزاری ایرنا
انتهای پیام/
