در شرایط بحرانی و جنگی، بازیهای خلاقانه و هدفمند میتوانند نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت روان کودکان ایفا کنند.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی شبکه خبری تحلیلی«منبع»؛ این بازیها به کودکان کمک میکنند تا استرس، ترس و اضطراب ناشی از جنگ را تخلیه کنند، احساس امنیت و کنترل بیشتری داشته باشند و خلاقیت خود را پرورش دهند.
چرا بازی برای کودکان در جنگ مهم است؟
تخلیه هیجانات: کودکان در شرایط جنگی ممکن است احساسات شدیدی مانند ترس، خشم، غم و سردرگمی را تجربه کنند. بازی فضایی امن برای بروز و تخلیه این احساسات فراهم میکند.
ایجاد احساس امنیت و کنترل: جنگ باعث از دست دادن حس امنیت و کنترل بر محیط میشود. بازیها، به خصوص آنهایی که کودک در آنها نقش فعال دارد، میتواند حس کنترل و عاملیت را به او بازگرداند.
تقویت تابآوری: بازی به کودکان کمک میکند تا با شرایط سخت کنار بیایند، مشکلات را حل کنند و انعطافپذیری بیشتری در برابر سختیها پیدا کنند.
تقویت خلاقیت و تخیل: در شرایطی که محیط اطراف محدود و نامطلوب است، بازی با ابزارهای ساده یا حتی بدون ابزار، فرصتی برای خلاقیت و فرار از واقعیت فراهم میکند.
ارتباط با دیگران: بازیهای گروهی به کودکان کمک میکند تا ارتباط خود را با همسالان و بزرگسالان حفظ کنند، احساس تنهایی نکنند و حمایت اجتماعی دریافت کنند.
انواع بازیهای مفید برای کودکان در شرایط جنگ:
۱) بازیهای نمایشی و نقشآفرینی:
چرا مفید است؟ کودکان از طریق بازی نقش، میتوانند موقعیتهای ترسناک یا استرسزا را بازسازی کرده و به شیوهی خودشان آنها را مدیریت کنند. مثلاً بازی “دکتر بازی” یا “خانواده بازی” میتواند به آنها کمک کند تا احساس کنترل بیشتری بر روی موقعیتهای پزشکی یا خانوادگی داشته باشند.
چگونه انجام شود؟ فراهم کردن وسایل ساده مانند لباسهای قدیمی، عروسکها، یا حتی اشیاء خانگی برای ایفای نقش. تشویق کودک به تعریف داستان و هدایت بازی.
۲) بازیهای خلاقانه با مواد طبیعی یا بازیافتی:
چرا مفید است؟ این بازیها با حداقل امکانات قابل انجام هستند و خلاقیت کودک را شکوفا میکنند. ساختن مجسمه با گل، نقاشی با رنگهای طبیعی (مانند آب چغندر یا زردچوبه)، یا ساختن کاردستی با برگ و سنگ.
چگونه انجام شود؟ جمعآوری مواد طبیعی در محیط امن، تشویق کودک به ساختن هر چیزی که دوست دارد، بدون قضاوت.
۳) بازیهای حرکتی و تخلیه انرژی:
چرا مفید است؟ تجمع انرژی ناشی از استرس و اضطراب با فعالیتهای بدنی کاهش مییابد. دویدن، پریدن، دنبال کردن.
چگونه انجام شود؟ در فضایی امن (حتی فضاهای کوچک مانند داخل پناهگاه)، بازیهایی مانند “مجسمه شو” یا “لیلی” (اگر فضا اجازه دهد) میتوانند مفید باشند.
۴) بازیهای شنیداری و کلامی:
چرا مفید است؟ این بازیها به تقویت زبان، تخیل و تمرکز کمک میکنند و نیازی به ابزار خاصی ندارند.
چگونه انجام شود؟ قصهگویی (هم توسط بزرگسال و هم کودک)، چیستان، بازی “من یک چیزی را میبینم که با حرف …” شروع میشود، یا آواز خواندن.
۵) بازیهای آرامسازی:
چرا مفید است؟ این بازیها به کاهش اضطراب و ایجاد آرامش درونی کمک میکنند.
چگونه انجام شود؟ تمرینات تنفس عمیق (مانند دم از بینی و بازدم از دهان)، گوش دادن به صداهای آرامشبخش طبیعت (اگر امکانش باشد)، یا بازی “حس کردن” (مثلاً چشمهای کودک را ببندید و از او بخواهید شیئی را لمس کند و حدس بزند چیست).
نکات مهم برای والدین و مراقبان:
حضور فعال: حضور شما در بازی و نشان دادن علاقه، به کودک احساس امنیت بیشتری میدهد.
صبوری و انعطافپذیری: شرایط جنگی غیرقابل پیشبینی است، پس در اجرای بازیها انعطافپذیر باشید.
تشویق، نه اجبار: بازی باید لذتبخش باشد. کودک را مجبور به بازی نکنید.
توجه به نشانههای خستگی یا اضطراب: اگر کودک در حین بازی علائم خستگی یا اضطراب نشان داد، بازی را متوقف کنید یا تغییر دهید.
استفاده از بازی به عنوان ابزار ارتباطی: بازی فرصتی عالی برای صحبت کردن با کودک و شنیدن نگرانیهای اوست.
بازی در دوران جنگ، نه تنها سرگرمی، بلکه یک ابزار حیاتی برای حفظ سلامت روان و رشد سالم کودکان است.
منبع – تیتر یک
انتهای خبر/
